Grootmeesterlijke stunts

27-07-2016 20:49

Grootmeesters lijken vaak een engeltje op hun schouder te hebben. Hoe ze zich uit sommige situaties redden, het is soms zo onwaarschijnlijk dat je je ogen niet gelooft. Soms drijven ze hun tegenstander zo tot wanhoop dat die door zijn vlag gaat. Soms laten ze net één kansje minder liggen in de tactische melêe. En soms, heel soms, gaan ze het schip in.

Grootmeesterlijke stunts

Casper Schoppen: bizarre partij (foto Harry Gielen)

Het bovenstaande gold vandaag allemaal niet voor Erwin l'Ami. Die troefde Lucas van Foreest af in een pittig eindspel. Ook Chanda Sandipan, Viacheslav Ikonnikov en Daniel Hausrath hielden de controle. En dat leek de regerend kampioen Dimitri Reinderman ook gedaan te hebben, toen hij het volle punt incasseerde. Maar zie... 

Reinderman - Beukema

17.b4!?

Reinderman wil koste wat kost de diagonaal a2-g8 open krijgen. Beukema had voor de opening veel tijd gebruikt en spendeerde hier 8 van zijn resterende 9 minuten. De keus is ook lastig: 17...Pxb4, 17...bxc4, 17...h6 of 17...exd4 ?

17...exd4

Na 17...bxc4 18.Pa4 Pxb4 19.Dxc4+ Pd5 20.dxe5 Lxe5 21.Tac1 heeft wit lastige druk. In antwoord op 17...Pxb4 gaat wit er dwars doorheen: 18.Db3 h6 19.cxb5+ Pd5 20.bxc6; en na 17...h6 18.cxb5 hxg5 19.bxa6 Lxa6 20.b5! is het kwaliteitsoffer ook niet genoeg.

18.cxb5 dxc3 19.Db3+ Td5

20.bxa6?

Tot Reindermans verbazing gaf de computer hier als beste zet 20.Lxc3 aan: 20...Lxc3 21.Tac1! en het hele kaartenhuis stort in elkaar.

20...cxb2 21.axb7 Dxb7

Na de partij mompelde L'Ami nog even tegen Reinderman dat hij het jammer vond dat 21...bxa1D 22.bxa8D niet op het bord was gekomen. Dit is totaal gewonnen voor wit omdat hij drie keer op d5 kan slaan. Wat beide grootmeesters niet beseften is dat het na de tekstzet ongeveer gelijk staat! Helaas voor Beukema was hij al enkele zetten zoals dat heet 'op zijn increment' aan het spelen.

22.Tad1 Tad8 23.Tfe1

Verhindert ...Pe6 na ...h7-h6 en brengt ook Pe5 in de stelling, waarna wit op b2 kan slaan, aldus Reinderman.

23...h6 24.Lxd5+ cxd5 25.Pf3 Db6?

Bij het uitvoeren van deze mindere zet ging Beukema door zijn vlag. Na 25...Tc8! staat zwart minstens gelijk vanwege zijn sterke vrijpion, bv. 26.Tb1 Tc4 27.Txb2 (27.a3 Tc3 28.Dd1 Dc6! 29.Txb2 Txf3 30.Dxf3 Lxb2 31.Td1) 27...Lxb2 28.Dxb2 Txb4 29.Dc1 en beide slotstellingen lijken wel houdbaar voor wit vanwege de zwakke zwarte d-pion. Maar ja, vind dat allemaal maar eens 'op je increment'.

 

Dat liep nog goed af, maar Igor Khenkin moest een halfje afgeven tegen de goed verdedigende Nick Maatman. In de slotstelling leek het of wit nog wel iets kon proberen, maar blijkbaar had Maatman de Duitser overtuigd.

Er was nog een grootmeester die remise moest toestaan, en dat had wat meer voeten in de aarde.

Horvath - Schoppen

Wit heeft met engelengeduld aan een aanval zitten bouwen en zwart heeft zich met net zoveel engelengeduld ingegraven. Nu gebeurt hetzelfde als toen op die avond met Freud en Jung, die samen stil op theorieën zaten te broeden. Met veel geraas viel er een dik boek uit de kast. Hier is het een witte pion die een explosie veroorzaakt die het bord (eindelijk!) in vuur en vlam zet:

31.g6 hxg6 32.Pxg6!

Want na 32.hxg6 verdedigt zwart met 32...f5. Eerst een belangrijke verdediger uitschakelen.

32...Pxg6 33.hxg6 f5 34.Dg2

Winnend was 34.Lxf5! exf5 35.Dxf5 Dc8 36.Df7+!.

34...Tg7?

34...Te8! dekt f8 en maakt een veld vrij voor de zwarte dame op g7.

35.Kh1?

Ook hier won 35.Lxf5! exf5 36.Txf5 Dc8 37.Dg4 en zwart wordt volkomen vastgenageld.

35...De7 36.Lg5 De8

Nu dreigt pion g6 en daarmee de witte stelling ineen te storten. Dus nu eindelijk dat loperoffer, maar nu lijkt het meer uit nood geboren:

37.Lxf5 exf5 38.Txf5 Txg6

38...Txb2! won nog overtuigender, bijvoorbeeld 39.Tf8+ Dxf8 40.Txf8+ Kxf8 41.Df3+ Kg8.

39.Df3 Lg7 40.Dh5

40...Lc8?

De beroemde veertigste - zelfs in een toernooi met increment! 40...Txb2 won hier weer, evenals 40...Lxe4+! 41.dxe4 Dxe4+ en wit moet naar een verloren eindspel koersen.

41.Tf6!?

Er zat een aardige remisecombinatie in de stelling met 41.Tf8+ Lxf8 42.Txf8+ en nu 42...Dxf8 43.Dxg6+ Dg7 44.De8+ of 42...Kxf8 43.Dh8+ Kf7 44.Dh7+ Tg7 45.Dh5+ Kf8 46.Dh8+ Kf7 enz. (46...Tg8?? loopt mat na 47.Df6+ Df7 48.Dxd6+).

Maar Horvath gaat nog voor meer.

41...Th6!

Mooi motief. De witte dame staat in en gepend.

42.Txh6 Dxh5+ 43.Txh5

Dat heeft zwart dan wel de kwaliteit gekost, maar hij krijgt er een beresterke b-pion voor terug.

43...Lxb2 44.Lh6 Ta1 45.Kg2 Txf1 46.Kxf1 Ld4 47.Th1 Lg4!

Een belangrijke zet, die de route van de witte koning naar de damevleugel afsnijdt.

48.Ke1 Lc3+ 49.Kf2 Kf7 50.Lf4 Ld4+ 51.Le3 Lc3

Een komische situatie. Beide partijen kunnen niets constructiefs beginnen. De witte koning moet e2 blijven dekken, de toren moet de b-pion bewaken. En de zwarte koning heeft ook geen invalsvelden. Als hij naar de damevleugel loopt verorbert wit de d- en c-pionnen met zijn loper en offert hij zijn toren voor de b-pion. Dus werd het punt gedeeld na:

52.Lf4 Ld4+ 53.Le3 Lc3 54.Lf4

Een uiterst bizarre partij!

 

Aan bord 8 versloeg Roeland Pruijssers Mees van Osch na een langlopende aanval. Een bord lager zat Debashis Das. Die won gisteren een tactisch potje van Tjark Vos, maar bij de computercheck bleek er een gaatje in de berekeningen te zitten. Vandaag ging de Indiër in de herkansing, en hij maakte korte metten met de chroniqueur van kampioensteam En Passant:

Vedder - Debashis

1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Le3 e5 7.Pb3 Le6 8.Dd2 Pbd7 9.f4 Tc8 10.f5 Lxb3 11.axb3 d5

12.exd5

Fout, aldus Debashis. "Wit moet 12.Pxd5 spelen, want de penning met 12...Lb4 is lastig. 12...Pxe4 13.De2 is theorie." Met 13...Dh4+ 14.g3 Pxg3 15.hxg3 Dxh1 16.0-0-0 staat het 2-0... voor wit!

12...Lb4 13.Dd3 0-0!

Een sterk nieuwtje. In alle vier partijen in de database speelde zwart hier 13...Pc5. Na 14.Dc4 Dd6 15.Lxc5 Dxc5 16.Dxc5 Txc5 17.0-0-0 Lxc3 18.bxc3 Txd5 had zwart een iets beter eindspel in Kristjansson-Browne, Reykjavik 1986, een partij die de Amerikaanse grootmeester in 91 zetten won.

14.Ld2

14...e4!

De pointe. Zwart krijgt een enorme aanval.

15.De3

15.Pxe4 Pxe4 16.Lxb4 Dh4+ is niet speelbaar.

15...Lc5 16.Df4 e3!

Natuurlijk.

17.Lc1 Pb6 18.Dh4 Pbxd5 19.Pxd5

Nu komt wit niet meer los. Volgens Debashis was de beste verdediging nog 19.Le2. "Dan is 19...Pxc3 20.bxc3 Pd5!? 21.Dxd8 Tfxd8 misschien niet zo geweldig, maar ik kan ook 19...Pb4 proberen, met de pointe 20.Ld1 e2!. Als de e-lijn open komt is het uit."

19...Dxd5 20.Ld3

Wat anders? Maar nu is het niet moeilijk meer.

20...Dxg2 21.Tf1 e2 22.Tf2 Dg1+ 23.Kxe2 Tfe8+ 24.Kf3 Lxf2 25.Dxf2 Dg4#

 

Maar er was ook een grootmeester die onderuit ging. Keihard.

Schippers - Milov

Wit heeft nogal last van de lange diagonaal. Hij gaat nu voluit voor de aanval op de verzwakte zwarte koningsstelling:

21.Dh4 Lxe3 22.Pd5!

Daar gaat het om: plomberen van de diagonaal.

22...exd5 23.Txe3 f6 24.Txf5

24...Dxc2??

Daarop had Schippers vast zitten loeren. Zorgvuldig keepwerk met 24...Kh8 25.exf6 Tf7 was gevraagd. Zwart wint dan.

25.Tg3+ Kh8 26.Dxh7+!

Met mat op de volgende zet.

 

Peter Boel

Document acties
Realisatie door Four Digits op basis van Plone.